Geschiedenis van PG Immanuel 

Iets meer dan honderd jaar geleden kwam de pinksterbeweging tot bloei in Nederland. Door toedoen van Gerrit Polman ontstonden tussen 1907 en 1910 een aantal gebedsgroepen in Amsterdam, Haarlem en andere plaatsen.
In deze gebedsgroepen strekten christenen zich uit naar een nieuwe beleving van de doop in de Heilige Geest en het spreken in nieuwe talen. Een nieuwe beweging werd geboren op basis van de beloften van Jezus en de gebeurtenissen die in Handelingen 2 werden beschreven.

Honderd jaar in Haarlem

In Haarlem is men in 1908 gestart met een kleine gebedsgroep met vijf vrome vrouwen. Het verhaaltje “Daar lopen ze…..” geeft een indruk van deze eerste periode
  

Daar lopen ze.. Vijf vrouwen en een eigenzinnig plan

Heel dicht bij elkaar en druk pratend, schuiven ze in het schemerdonker langs de gevels van de smalle Jacobijnestraat. Het is nog warm op deze nazomerse septemberavond maar de gesprekken zijn niet minder verhit.
“Wat denk jij Suus, jij hebt toch ook wel gehoord wat ie allemaal zei? Ik denk dat Hendrik Bos er gewoon een beetje bang voor is. Wat de boer niet kent, dat eet-ie niet, .. zoiets.”
Als we het groepje door de straat volgen, is het alsof ze van gaslantaarn naar gaslantaarn lopen. Telkens verdwijnen ze uit de ene lichtkring om weer te verschijnen in de volgende.
Op de hoek van de Gedempte Oude Gracht stoppen ze bij de nieuwe boekenwinkel van H. de Vries. Net drie jaar geleden is die begonnen met zijn bedoening. Het is nogal een moeilijke tijd om zoiets op te zetten. Ze hebben nog nooit in die nieuwe winkel rondgekeken maar ze kunnen nou eenmaal niet weten dat diezelfde winkel er over honderd jaar nog zal staan. Op dezelfde plaats nota bene.

Dan steken ze de uitgestorven gracht over bij de kachelsmederij van Piet Schous. “Ik wil het wel graag weten hoor”, zegt de langste van de vijf jonge vrouwen. “Ik geloof werkelijk dat het allemaal uit God is. Dat hele verhaal van die Geestesdoop en van die nieuwe talen ook”. De anderen staan er een beetje bedremmeld bij. Eigenlijk zijn ze het allemaal wel met hun vriendin eens maar ze weten niet goed wat ze erover moeten zeggen.

Toen ze eerder op de avond op weg gingen naar de gebedsgroep konden ze nog niet vermoeden hoe deze avond hun leven zou beïnvloeden. Ze raken er niet over uitgepraat en doen veel langer over hun wandeling dan anders.
“En als we er nou nóg eens met Hendrik Bos over gaan praten. Denk je dat hij er nog eens over na zou willen denken? Wat kan er nou toch zo fout zijn aan dat verhaal van broeder Polman? Bovendien is Polman ooit zélf in Amerika geweest. Dat zegt toch ook wel wat?”

Hun gezichten staan heel serieus en je kunt zien dat ze vanavond iets bijzonders hebben meegemaakt. Evangelist Bos had Gerrit Polman uit Amsterdam gevraagd om naar de Haarlemse Dowie-gebedskring te komen. Polman heeft ze daar verteld over die nieuwe, spannende boodschap van Pinksteren. Ze hebben met rode oortjes geluisterd en hun harten zijn sneller gaan kloppen. En nu, nu blijkt Bos er helemaal niet voor open te staan. Ze hebben moeten praten en praten maar Bos hield voet bij stuk: Polman komt er niet meer in.
Verontwaardigd lopen ze pratend langs de gracht richting Verwulft. Dan staan ze op de Botermarkt en weer stopt de hele stoet. Suus en Els van Looij, Mien Hooreman, Sientje Kleefman en Pie Schmallegange.

Zo, net weggelopen uit de stomme film, staan ze daar in hun lange rokken, beschenen door het zwakke lantaarnlicht. Ze staan recht tegenover de grote gaperkop die boven de deur van Van der Pigge hangt. Het lijkt alsof die gaper tegen hen wil zeggen: “Ga toch slapen meiden en maak je niet zo druk.”
Er staat in die tijd nog geen groot warenhuis om de drogisterij van A.J. van der Pigge heen gebouwd en zo’n grote gaper aan je winkelpui is rond 1908 ook geen vreemde zaak. Maar vijf jonge vrouwen die zo laat op de avond midden op straat, hardop staan te praten; dat is wat ongewoon. “Wat vertelde Polman nou ook alweer? Dingen die mensen tot nu toe hadden gedaan zonder het geweten te bezwaren, werden nu als zonde gezien en werden beleden. Vijandschap veranderde in vriendschap en schulden werden afbetaald. Wat een wonderlijk werk!”

Een koele wind waait dwars over het marktplein en doet de groep vrouwen licht huiveren. “We moesten maar eens gaan, vinden jullie niet? Het is veels te laat.” Twee van hen keren zich al richting de Gierstraat. Ze moeten nog een heel eind lopen naar het Rozenprieel. Maar dan, dan gebeurt het……..

“Nee!!!, zegt er één. We laten dat niet zomaar lopen. Weet je wat we ook kunnen doen?” Ze zijn ineens allemaal doodstil. De oude Roeland klok die al sinds 1503 in de Bavo hangt, begint rustig aan zijn elf bronzen slagen.
En daar, op een bijna lege en halfdonkere Botermarkt, op die nazomeravond om elf uur. Daar begint de honderdjarige geschiedenis van Pinksteren in Haarlem. Luister maar.

“We kunnen toch ook samen naar die Pinksterboodschap luisteren in de was- en strijkinrichting van mijn moeder? We schrijven Polman gewoon een vriendelijk briefje en vragen of ie genegen is om volgende keer naar de Van Marumstraat te komen. Dat doet-ie vast wel. Wij beginnen daar een eigen gebedskring en dan kunnen wij de Geestesdoop ook ontvangen.”

Nog even kijken ze elkaar stilzwijgend aan. Het voelt eigenlijk een beetje als een samenzwering en er is best wat twijfel over de juistheid van hun nieuwe, eigenzinnige plannetje. Toch is de blik die ze wisselen er één van grote vastberadenheid. Zo moet het gebeuren!

En dan is er ineens geen groepje meer. Ze gaan ieder hun eigen kant op met een bonzend hart van verwachting. En ze laten de gaperkop achter met een open mond van verbazing.

         

Dit verhaal is natuurlijk verzonnen. In elk geval gedeeltelijk. We weten eigenlijk niet precies wat er op die avond is gebeurd maar we weten wél dat vijf vrome en eigenzinnige vrouwen een eigen gebedskring zijn gestart omdat er in hun bijbelkring geen ruimte was voor de Pinksterboodschap. Hun nieuwe gebedskring kwam bij elkaar in een was- en strijkinrichting in het Rozenprieel op Van Marumstraat nummer 40. Daar hebben zij zelf Gerrit Polman gevraagd om hen te onderwijzen over de Geestesdoop en het spreken in nieuwe talen.

We weten ook dat deze vrouwen uiteindelijk hebben gekregen waar zij zo naar hadden verlangd: De bijzondere ervaring van de doop in de Heilige Geest en het spreken in tongen.Via zijn blad ‘Spade Regen’ houdt Gerrit Polman zijn lezers op de hoogte van de ontwikkelingen in Pinkster-Nederland en ver daarbuiten. In het nummer van september/oktober 1908 wordt in ‘Spade Regen’voor het eerst melding gemaakt van ‘een groepje in Haarlem’.

“In Haarlem vormt zich een klein groepje, dat het beste van God zoekt. Eene zuster werd, in den eersten bidstond dien wij samen hadden, heerlijk gedoopt. Haar uitroep was: “O, hoe kunnen de menschen hier voor vreezen, het is zoo heerlijk." Via verschillende omzwervingen langs allerlei locaties is deze oorspronkelijke gebedsgroep uitgegroeid tot de huidige Pinkstergemeente Immanuël.

Jubileumboek

In 2008 hebben wij ons honderd jarig jubileum gevierd met een feestweek en met een jubileumboek. In dit boek portretteren we daarom opnieuw vijf vrouwen. Zij maken nu deel uit van onze gemeente. Vrouwen die niet om hun verdiensten een plaatsje in dit boek hebben gekregen maar omdat zij “vrouwen van God” zijn. Een beetje zoals de vijf vrouwen op de Botermarkt en toch weer helemaal anders. In de geschiedenis van onze gemeente is dat eigenwijze, eigenzinnige dat zo kenmerkend was voor het begin, nooit meer helemaal verdwenen.

Naast de vijf vrouwen komen in dit gedenkboek ook vijf voorgangers aan het woord. Wij hebben hen gevraagd een meditatie of korte preekschets te schrijven in het licht van het 100 jarig bestaan van Pinkstergemeente Immanuël. Alle bijdragen weerspiegelen op één of andere manier de oneindige trouw en liefde van God de Vader voor Zijn kinderen.

Wat betreft de verdere inhoud van het boekje is het van belang om te melden dat het niet onze insteek was om een volledig overzicht te geven van wat zich in de achterliggende 100 jaar allemaal heeft afgespeeld. Dat kan natuurlijk ook niet. Daarom is het veel meer een sfeerimpressie geworden met herinneringen van oud-gemeenteleden, opmerkelijke teksten uit het maandblad Immanuël en natuurlijk heel veel foto’s en andere afbeeldingen.

Dit boekje is nog verkrijgbaar. Om het te bestellen, mailt u uw naam- en adresgegevens naar Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
Het boekje zal u dan tegen een vergoeding van 5 euro per stuk en verzendkosten worden toegestuurd.